Cùng đọc câu chuyện dưới đây

Xưa có một ông lão họ Uông khá giàu có. Vào thời điểm cuối năm, ông thường phải đi đến các địa phương lân cận để thu hồi nợ.

Năm ấy, sau khi xong việc, ông lên thuyền trở về nhà. Hôm ấy đúng vào ngày rét đậm, gió thét ào ào, tuyết bay ngập trời. Ông Uông trông thấy trên bờ sông có một người đang cố huơ tay ra hiệu xin được lên thuyền. Nhưng người chủ thuyền không muốn quay thuyền trở lại đón người khách ấy.

Ông Uông thấy vậy liền nói: “Thời tiết đang lạnh giá thế này, mà vị khách kia xem chừng cũng đã chờ đợi rất lâu rồi, chúng ta mà không cho họ lên thuyền thì không biết họ còn phải chờ trong tuyết lạnh bao lâu nữa. Ông chủ, hay là qua đón họ lên đi!”.

Người chèo thuyền nghe xong thì đồng ý. Khi người khách kia bước lên thuyền, ông Uông thấy người này đã lả đi vì đói rét. Thế là ông liền cởi áo khoác của mình ra mặc cho người này và còn lấy rượu của mình cho người này uống.

Một lát sau, vị khách ấy mới có thể nói được. Khi biết ông Uông là người đã cứu mạng mình, người khách lập tức đứng dậy lạy tạ ông.

Khi thuyền đi đến giữa dòng sông thì ông Uông ngủ thiếp đi. Trong giấc mơ, ông gặp một viên quan âm phủ đang đi bắt hồn người. Viên quan này lấy ra một cuốn sổ cho ông Uông xem, trong danh sách đó có 33 cái tên của những người đã hết dương thọ, cần phải bắt đưa về âm phủ. Không ngờ tên của ông Uông đứng ngay ở dòng đầu tiên.

Ông Uông vội vã quỳ xuống cầu xin. Vị quan ấy nói: “Đây là mệnh trời rồi, không ai cứu nổi. Tôi làm sao dám làm trái được! Tuy nhiên, ông vừa cứu được một mạng người, tôi sẽ sắp xếp cho ông xuống cuối bản danh sách này, nghĩa là lùi lại vài ngày để ông có thể trở về lo hậu sự. Đầu tháng Ba sẽ tới lượt ông”.

Ông Uông tỉnh giấc, nhớ lại điều viên quan nọ đã nói với mình mà lòng nặng trĩu.

Khi về đến quê nhà, vừa bước lên bờ thì ông Uông lại gặp hai vợ chồng trẻ đang ôm nhau khóc nức nở.

Ông Uông tiến đến hỏi thăm thì người chồng mới kể đầu đuôi sự tình. Hóa ra, gia cảnh 2 vợ chồng này hết sức khó khăn không thể trang trải nợ nần, người chồng chỉ còn cách bán vợ lấy tiền trả nợ. Hai vợ chồng họ không đành lòng nên đang định nhảy xuống sông tự tử.

Ông Uông nghĩ thầm: “Mình cũng chẳng còn sống được bao lâu nữa, có nhiều tiền cũng chẳng để làm gì, chi bằng đem số tiền mình đang giữ tặng hết cho 2 vợ chồng này để họ cùng nhau sinh sống”. Vậy là 2 vợ chồng nhà ấy được bảo toàn mạng sống, cũng không phải chịu cảnh chia lìa.

Mấy ngày sau, viên quan dưới âm phủ lại xuất hiện trong mộng và nói với ông Uông: “Tiên sinh có thiện tâm đáng khâm phục, lại cứu sống hai vợ chồng nhà nọ, tích được đại đức. Diêm Vương đã quyết định tăng tuổi thọ cho tiên sinh thêm 12 năm, con cháu được hưởng phúc báo, bổng lộc đầy nhà. Hy vọng sau này tiên sinh sẽ tiếp tục làm nhiều việc thiện hơn nữa”.

Về sau, quả nhiên hai người con của ông Uông lần lượt đỗ đạt làm quan, gia đình ngày càng giàu có hơn. Ông Uông sống rất mạnh khỏe và hạnh phúc. Đúng 12 năm sau, ông lại mộng thấy viên quan âm phủ ngày trước. Ông ta nói với ông Uông:“Thượng đế xét thấy ông sau khi được gia tăng tuổi thọ thì luôn nỗ lực làm việc thiện, không sát sinh mà lại hay phóng sinh, nên đã chỉ định cho ông đến địa phương khác làm Thành Hoàng. Nay dương thọ của ông đã hết, hãy chuẩn bị đi nhậm chức. Ba ngày sau, tôi sẽ đưa người tới rước ông”.

Tỉnh dậy, ông Uông gọi con cháu đến, thong thả dặn dò việc hậu sự. Đúng 3 ngày sau, ông tắm rửa thay quần áo sạch sẽ xong ngồi an nhiên chờ đợi, bỗng nghe thấy tiếng nhã nhạc từ đâu vọng đến. Ông Uông vui vẻ nói: “Người tới đón rước ta đã đến rồi!”. Khuôn mặt vô cùng thanh thản, ông Uông nhẹ nhàng ra đi.

Ngay từ thời Đức Phật còn hiện hữu, Ngài đã khuyến cáo từng cá nhân hãy nỗ lực thực thi làm các việc công đức bằng cả sự nhiệt tâm, tinh cần để đem lại lợi ích lớn. Bạn nên nhớ một việc làm thiện tâm dù rất nhỏ, nhưng hiệu quả tốt đẹp của hành động đó có tác động rất lớn đối với nhiều người.

Xem ra, sự tích lũy các giá trị về công đức về việc làm, lời nói, ý nghĩ của thân khẩu ý sẽ tạo cho bạn một gia tài “Phước đức” để thọ hưởng, nếu hữu dư thì con cháu và những người khác kế thừa. Đây chính là ngân hàng “Phước đức” mà không ai khác hơn, mỗi cá thể đều có khả năng đầu tư, dù bạn là ai, đang sống ở đâu, đang làm gì, thu nhập ra sao, tùy theo khả năng đầu tư các công hạnh hữu ích mà có lãi suất thu nhập “phước đức” cho chính mình. Rõ ràng, “phước đức” không phải tự nhiên mà có, đó là cả quá trình đầu tư của mỗi cá thể trong việc thực thi đời sống tu tập tự thân hướng nội, sống đúng Chánh pháp và làm các việc hữu ích cho đời. Giống như một khu vườn, nếu bạn không đầu tư chăm sóc từ việc gieo hạt, bón phân, và thực hiện các công đoạn khác, thì chẳng bao giờ tận hưởng được hương thơm quả ngọt tốt lành.

Nguồn: phunutoday.vn

Bài viết Làm việc thiện không mong cầu báo đáp, ắt có phước báu lớn! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Vì thế muốn thấu hiểu sự tu hành chúng ta phải thấu hiểu tội phước. Tội phước là những hành động thiết thực trong cuộc sống này, không phải là chuyện siêu huyền mờ ảo đâu đâu. Thế nên người tu hành phải thấu đáo phải phân rành vấn đề tội phước.

1. THẾ NÀO LÀ TỘI?

a) Tội nhẹ

Những điều làm đau khổ cho người cho chúng sanh do thân miệng chúng ta gây ra mà không cộng tác với ý là tội nhẹ. Bởi vì việc làm ấy là vô tâm, hoặc không có ý thức. Việc làm vô tâm, khi nạn nhân cảm thông được, họ sẽ bớt thù hận, nếu họ đại lượng có thể tha thứ luôn. Thí dụ chúng ta đi đường, có đứa bé cầm hòn đất ném chơi, lại trúng vào chúng ta. Nếu chúng ta biết nó không có ý ném mình, tuy đau điếng mà chúng ta không giận nó. Thế nên mọi hành động bằng thân bằng miệng làm đau khổ cho người mà không có ý thức là tội nhẹ, xin lỗi hoặc sám hối sẽ hết. Việc làm đau khổ chúng sanh chút ít cũng là tội nhẹ.

b) Tội nặng

Những điều làm đau khổ cho người cho chúng sanh do thân miệng cộng tác với ý chúng ta gây ra là tội nặng.

Bởi vì việc làm ấy là có cố tâm, có hữu ý, khiến người oán giận không thể tha thứ. Thí dụ như có người cố tình đánh chúng ta, dù cái đánh ấy bị cản trở không chạm đến thân chúng ta song biết kẻ ấy cố tình đánh mình, chúng ta cũng giận họ đời đời. Vì thế hành động cố tâm, hữu ý là hành động quan trọng nên tạo thành tội nặng.

Thế nên tội phát xuất từ ba nghiệp chúng ta. Nơi thân: giết người, trộm cướp, tà dâm. Nơi miệng: nói dối, nói hai lưỡi, nói thêu dệt, nói hung ác. Nơi ý: tham, sân và tà kiến. Sự hợp tác chặt chẽ của ba nghiệp này là tội nặng.

2. THẾ NÀO LÀ PHƯỚC?

Phước là những hành động đem lại sự an vui cho mình, cho người ở hiện tại và mai kia. Người làm phước cũng gọi là người lành, người tốt. Bởi vì những hành động đem lại sự an vui cho người, người sẽ quí mến. Chính sự quí mến ấy nên gặp nhau vui vẻ và sẵn sàng giúp đỡ nhau. Chúng ta giúp đỡ hoặc an ủi khiến người được an vui, người thù đáp lại chúng ta bằng cử chỉ biết ơn vui vẻ quí mến, đó là làm phước gặp phước. Vì thế người biết làm phước hiện tại được an vui, mai sau vẫn an vui. Làm phước có hai thứ: phước hữu lậu và phước vô lậu.

Phước hữu lậu

Làm cho mình cho người an vui tương đối trong vòng sanh tử là phước hữu lậu. Do ba nghiệp chúng ta hoạt động đem lại sự an vui cho người, chính hành vi ấy là sanh diệt giới hạn, còn trong vòng sanh tử hiện tại cũng như mai sau. Chúng ta phải nỗ lực tạo điều kiện cho mình và mọi người thường được an vui. Muốn thực hiện được việc đó, ngay nơi ba nghiệp chúng ta phải ứng dụng các điều này:

a. Về thân

Cứu mạng: Chúng ta phải sẵn sàng cứu giúp bảo vệ sanh mạng người. Nếu người gặp tai nạn sắp mất mạng, theo khả năng mình, chúng ta tận tâm cứu giúp. Giải cứu cho người thoát chết, hoặc ngừa đón những sự việc có thể làm nguy hiểm đến sanh mạng người, đó là việc làm phước của thân. Bởi vì sanh mạng đối với con người là tối thượng, cho nên ai giải cứu khỏi chết, là an vui và biết ơn vô kể.

Bố thí: Kế đến, sẵn sàng cứu giúp người khi gặp cảnh cơ hàn nguy khốn. Nỗi khổ đói rét cũng đe dọa đến sanh mạng, người đang lâm vào cảnh khổ này, nếu được cứu giúp, họ cũng vui mừng vô hạn. Chúng ta muốn được an vui thì phải sẵn sàng mang sự an vui bủa khắp mọi người, đó là nền tảng phước đức. Hạnh phúc không phải đến riêng với chúng ta, mà do sự thù đáp từ hạnh phúc của mọi người mang lại. Chúng ta đừng dại khờ cứ bo bo giữ lấy tài sản vô thường làm của riêng mình, cần phải ban bố cho những người đang thiết tha cần nó. Những cái vô thường mà cứ giữ, có ngày sẽ khổ đau khi nó không còn ở trong tầm tay mình nữa. Mượn của cải vô thường làm phương tiện an vui cho người, nguồn an vui ấy sẽ trở về với chúng ta một cách bền vững lâu dài.

Trinh bạch: Cần phải giữ hạnh trung thành trinh bạch. Người biết đạo lý đã không dám xâm phạm đến danh giá và hạnh phúc của gia đình người, còn phải trung thành trinh bạch với gia đình mình. Tinh thần trung trinh ấy giúp cho người trong gia đình tín cẩn lẫn nhau. Do sự tín cẩn nhau nên trong gia đình được sự an ổn vui tươi. Trong gia đình đã thế, chúng ta cần nhắc nhở chỉ dạy cho mọi người chung quanh đều tập hạnh trung trinh này. Được thế, sự an vui không những chỉ ở trong phạm vi gia đình, mà tràn lẫn đến xã hội.

b. Về miệng

Tu phước ở miệng phải tập bốn điều này:

Nói chân thật: Nói chân thật để đem lại niềm tin tưởng an ổn cho người. Bất cứ ở trường hợp nào, chúng ta cũng cố gắng nói lên những lẽ thật. Luôn luôn tôn trọng và yêu chuộng lẽ thật, cho nên phát ngôn lúc nào cũng hợp với sự thật. Chân thật là nguồn gốc tin yêu nhau, do đó mọi sự mến thương được bền bỉ.

Nói đúng lý: Nói đúng lý để giúp mọi người nhận được lẽ chánh. Trong cuộc sống phức tạp này khiến mọi người khó tìm được con đường chánh. Cho nên chúng ta cố gắng nói ra lời đúng lý, hầu làm sáng tỏ mọi chỗ ngờ vực của người. Sống đúng, nói đúng, thật là sự hi hữu trong cuộc đời hỗn độn hiện nay. Chúng ta mãi tôn trọng câu “mặc người phi pháp, chúng ta vẫn giữ đúng pháp”.

Nói hòa thuận: Nói hòa thuận để đem lại tình đoàn kết cho mọi người. Tất cả việc làm phân ly chia rẽ đều là tạo nên thống khổ cho con người. Chúng ta đã không làm thế, mà luôn luôn dùng lời hòa thuận để hàn gắn lại những mối tình đã rạn nứt. Ngôn ngữ chúng ta phát ra đều đem lại tình thương gắn bó cho mọi người. Thấy đâu có sự rạn nứt, có mầm tan rã, chúng ta đều nỗ l?c dùng lời hòa thuận là chất keo hàn gắn lại. Tận dụng ngôn ngữ mình để đem lại tình đoàn kết an vui cho nhân loại.

d) Nói nhã nhặn: Nói nhã nhặn để đem lại sự ôn hòa vui vẻ cho người. Mọi sự căm phẫn, bực tức đều làm cho người đau khổ. Chúng ta tập nói nhã nhặn là làm dịu mọi sự bực dọc của người. Lời nói nhã nhặn khiến người dễ mến và vui vẻ. Trọn đời chúng ta đem lại sự an vui cho chúng sanh, không có lý do nào lại dùng lời thô ác. Chúng ta phải thực hiện lời nhã nhặn mãi mãi với mọi người.

c. Về ý

Chúng ta phải tập từ bi, nhẫn nhục và chánh kiến. Mang lại tình thương cho chúng sanh là tiêu diệt mầm tham lam độc ác. Nỗi khổ của chúng sanh ngập trời đều do lòng tham ác của con người tạo nên. Chúng ta tận lực gây dựng tình thương để giảm thiểu đau khổ cho chúng sanh. Tập lòng nhẫn nhục để chịu đựng mọi cảnh ngang trái mà không sanh sân hận. Có nhẫn nhục được, chúng ta mới giữ được tình thương lâu dài với chúng sanh. Chánh kiến là nhận định đúng đắn, đưa chúng ta đi đúng hướng, sáng suốt vui tươi. Do chánh kiến mới có nói đúng, làm đúng. Ba nghiệp tạo phước, chánh kiến là đội binh tiên phong. Tóm lại, ba nghiệp làm mười điều trên là tu phước hữu lậu. Phước này khiến chúng ta qua lại trên con đường an vui tươi đẹp. Mặc dù còn tương đối sanh tử, song đến đâu cũng là hài lòng mãn ý.

Phước vô lậu

Phước vô lậu là sự an vui tuyệt đối không giới hạn. Do thoát ly sanh tử nên an vui miên viễn. Bởi sự an vui nào mà còn sanh tử đều tạm bợ đối đãi. Chỉ có tiêu diệt hết mầm sanh tử, an trụ vô sanh, mới là an vui viên mãn. Tu phước vô lậu là chúng ta nhắm hướng vô sanh làm mục đích, hàng ngày buông xả cái chủ động sanh diệt và dùng trí thấy rõ các tướng giả dối sanh diệt, không lầm, không kẹt nó. Cứ thế tiến mãi, cho đến bao giờ viên mãn mới thôi. Mình làm như vậy, chỉ dạy người làm như vậy là tu phước vô lậu.

3. CẦN TRÁNH TỘI LÀM PHƯỚC

Bài viết Bài 11 – Tìm hiểu về tội và phước trong đạo Phật đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.