Ngàn vạn loại trà, ngàn vạn cách thưởng. Không ai giống ai, không có quy tắc cứng nhắc nhất định.
Có người thưởng búp, phải là búp non độc nhất. Cho đó là tinh khiết của hết thảy tinh khiết, ngọt ngào của hết thảy ngọt ngào. Nhưng có người lại muốn thưởng là già, hay còn gọi là trà bancha. Cho rằng tốt hơn mọi loại tốt, đầy đủ hơn mọi loại đầy đủ. Có người lại say hồng trà. Thứ trà lên men màu nâu ánh. Không còn vị chát mà thơm đậm đà sâu lắng. Có kẻ lại say trà sen, lấy hương thanh tao thoát tục làm nơi nương tựa. Có kẻ say trà Hoàng Lan, thứ hương ngọt ngào thanh tịnh như từ ký ức đi ra. Có kẻ lại nhất quyết cho rằng, trà nhài mới là vương của các loại trà, an tĩnh trong sáng như trăng rằm…
Trà có muôn hình vạn kiểu. Tất cả đều từ trái tim và đôi bàn tay sáng tạo của người làm trà.
Dù là cây trà trên núi hoang vu lạnh lẽo, hay cây trà bên mảnh vườn nhà. Không cây nào giống cây nào. Đến người làm trà, Không mẻ trà nào giống mẻ trà nào. Đến tay người thưởng, không chén trà nào giống chén trà nào. Vạn pháp sinh ra hồng trần. Vốn mỗi chén trà độc nhất. Sao cứ phải đi tìm hay biến đổi sao cho giống nhau.
Hãy là chén trà độc nhất. Từ khi sinh ra đón ánh nắng mặt trời đầu tiên, đến khi biến thành chén trà thanh nhẹ trên tay người thưởng, bạn hãy là chính mình. Không vì kẻ khác mà sinh, cũng không vì ai mà diệt. Sinh diệt vốn là một vòng luân hồi. Trà từ cây trà mà lớn lên. Trải qua nắng gió xuân thu, được hái được tẩm được sao. Rồi nằm im lìm trong những chiếc hộp quý phái hay chỉ là lọ gốm đất nâu. Cuối cùng, đều thành bã trà để trở thành đất mẹ. Từ đất mẹ lại nuôi dưỡng những đọt trà.
Từ chén trà thơm, mà đã thấy cả biển luân hồi chuyển thế. Vốn từ hư không đủ duyên mà thành. Hết duyên hết phận lại về hư không mà thôi. Có gì đâu mà còn chấp trước, có gì tồn tại mãi mà còn muốn trôi lăn.
Vạn thể vốn đã là thanh tịnh, đừng để trần ai lôi cuốn bạn qua cửa luân hồi vạn kiếp trôi lăn. Ngàn kiếp khổ đau, quay đầu lại là bờ…

Chay Mộc

Bài viết Thanh tịnh thân tâm, chén trà đi ngang cửa sinh diệt mà thành đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Nàng lớn lên, tin vào niềm tin của bố mẹ nàng. Tin vào thực tế nàng sống. Tin vào những gì nàng nghĩ.
Nàng bắt đầu đua tranh mới đời. Tìm ra biển lớn. Tìm đến với cuộc sống phồn hoa thị thành. Nơi có những ánh đèn mê hoặc không tắt bao giờ.

Nơi đó có bạn bè bằng hữu. Nhưng cũng có lắm người lắm cảnh. Nơi đó cây cối khô héo. Chỉ lác đác vài nhành cây xanh mà người ta đã làm như nó là cả một rừng.
Nàng thấy nơi đây cuộc sống thật ngột ngạt. Để sống được sao lắm nhiễu nhương. Đôi lúc mệt mỏi với cuộc sống này mà không tìm thấy lối ra.
Nhiều lúc nghĩ lại, thấy đúng là con người không biết đến tâm linh, thiếu niềm tin và cuộc sống thì cuộc đời thật là tội tình. Họ mải miết hưởng thụ, mải miết làm việc để xây đắp những lâu đài cát. Những lâu đài có thể sụp đổ bất cứ lúc nào. Đến chính họ còn chưa biết khi nào còn khi nào mất. Mà cứ mơ mộng hoài những thứ xa xăm. Cứ bám víu hoài, chấp niệm hoài những thứ được cho là của mình.
Nhìn dòng người lăn lộn. Nàng hoang mang tự hỏi, cuộc sống liệu có khó khăn như những người xung quanh nàng nghĩ. Như những gì nàng thấy. Như những gì mà số đông tin tưởng.
Rồi nàng cũng hiểu ra. Vốn mỗi người đều có câu trả lời của riêng mình. Vẫn là người ta tự mình tìm ra. Còn nói ra không chắc người ta đã hiểu, mà cũng chắc chắn làm sao được mình đúng hoàn toàn.
Với nàng. Để sống không khó. Nàng chẳng cầu mong đòi hỏi hay trông đợi điều gì. Nàng tập đi ngược dòng. Một mình. Thanh tĩnh và an tịnh. Nàng sống cuộc đời của riêng nàng. Và nàng cũng mong, sẽ ra đi theo cách của riêng nàng. Không lo sợ, không bám víu, không chấp niệm.
Nàng chấp nhận vai lữ khách hồng trần trong chuyến đi chẳng tính bằng vạn dặm, mà tính bằng kiếp người này.
Chay Mộc

Bài viết Cuộc sống, vẫn nên tự thấy đủ để kiếp người thanh thản nhẹ nhàng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Không chỉ dành cho bạn, hay cho tôi

Trầm hương, dành cho tất cả chúng ta

Có người cho trầm hương là mùi hương có thể kết nối các cõi với nhau. Từ đó mà bao huyền thoại đã sinh ra. Bao nhiều câu chuyện kì bí, bao tác dụng được lưu truyền. Và theo đó, giá trầm hương cứ thế lên thẳng đứng một cách không tưởng.

Mà cũng chẳng phải ngẫu nhiên mà trầm hương có cái giá đắt hơn cả vàng ròng! Nếu có thổi giá, cũng chỉ thổi được mấy tháng mấy năm, chứ chẳng thể thổi giá đến mấy chục năm như thế!

Trầm, vẫn cuộn vào dòng đời những không gian kì bí, những câu chuyện hư thực khó lý giải. Và người dùng trầm, vẫn lặng lẽ mà thưởng thức, những dư âm khó quên của một hương vị đặc biệt mà không thể miêu tả cụ thể thành lời. Phải chăng, đó là dư vị của trời?

Vị của trầm có thể nói là chủ đề thú vị nhất. Thường thường, nếm vị trầm tự nhiên, trong sách báo hay miêu tả nó có đủ 5 vị: ngọt , mặn, chua, cay, đắng. Nhưng, sự thực là, mỗi người nếm đều có miêu tả của riêng mình. Có người chỉ thấy vị mặn hơi hăng cay, có kẻ thấy vị mặn ngọt hơi nồng. Có người lại thấy đắng chát hơi dịu…Và cả mùi hương của trầm cũng kì bí như vậy. Chẳng ai có thể mô tả rõ trầm…mùi gì? Mùi gỗ? Mùi thơm? Mùi hăng hắc? Mùi hơi mặn?…Rõ ràng cùng ngồi chung một căn phòng, dùng chung một lư trầm, mà cũng chẳng ai có thể miêu tả rõ ràng hay giống nhau! Giống như những thầy bói mù xem voi ngày nào, bây giờ chúng ta đủ cả mắt cả mũi cả vị, mà còn chẳng nhận diện được rõ ràng. Đó, còn không phải hương vị của trời!

Trầm hương thì có rất nhiều tác dụng, cứ hư hư thực thực chẳng kiểm chứng. Có kẻ còn cho chẳng hơn gì khúc củi. Nào trừ tà, nào khử ô uế, nào kết nối với cõi khác, nào đem lại bình an và may mắn…Và tác dụng như thế nào, chỉ có những người đã từng được trải nghiệm mới có thể nói được.

Gọi chung là trầm hương, nhưng thực ra trầm hương được chia ra làm mấy hạng.

– Hạng nhất là kỳ nam hay còn gọi là kỳ

Là loại trầm hương có phẩm cấp cao nhất, cho nhiều dầu, nhẹ, mềm, dẻo, nhuyễn, khi nếm có đủ vị chua, cay, đắng, ngọt; tỏa mùi thơm tự nhiên, khi đốt hương thơm đặc biệt, khói xanh, bay thẳng và dài lên không trung. Kỳ nam được chia thành 4 loại:

+ Bạch kỳ: Sắc trắng ngà, xám nhạt, vô cùng qúy hiếm, ít khi có, đắt giá nhất.

+ Thanh kỳ: Sắc xanh xám, ánh lục, rất qúy hiếm, đắt giá sau bạch kỳ.

+ Huỳnh kỳ: Sắc vàng sẩm, vàng nâu,  qúy hiếm và đắt giá sau thanh kỳ.

+ Hắc kỳ: Sắc đen chàm, hắc ín, qúy và đắt giá sau huỳnh kỳ.

Sách xưa xếp loại kỳ nam: nhất Bạch, nhì Thanh, tam Huỳnh, tứ Hắc.

– Hạng hai là trầm:

Là lọai trầm hương ít dầu, nặng, vị  đắng, hầu hết khi đốt mới tỏa mùi thơm, khói màu trắng, bay quanh rồi tan ngay. Theo phẩm cấp, trầm được xếp thành 6 loại :

+ Loại 1, sắc sáp trắng, giá trị cao nhất trong 6 loại trầm;

+ Loại 2, sắc xanh đầu vịt , giá trị sau lọai 1;

+ Loại 3, sắc sáp xanh , gía trị sau lọai 2;

+ Loại 4, sắc sáp vàng, giá trị sau lọai 3;

+ Loại 5, sắc vằn lông hổ, giá trị sau lọai 4 ;

+ Loại 6, sắc vàng đốm dầu, giá trị thấp nhất trong 6 loại trầm.

Sách xưa chia trầm hương thành 5 loại: Hoàng lạp trầm, Hoàng trầm, Giác trầm, Tiến hương, Kê cốt hương, trong đó Hoàng lạp trầm là tốt nhất.

– Hạng ba là tốc

Phần lớn tốc có mức nhiễm dầu ít hơn trầm, chủ yếu là từ bên ngòai và dài

theo thớ gỗ. Có khỏang vài chục lọai tốc, với các tên gọi như: Tốc kiến, tốc đá, tốc cá ngừ, tốc hương, tốc lọn, tốc dây, tốc đỉa… Tuy nhiên, có thể xếp các dạng tốc thành 4 nhóm như sau:

+ Tốc đỉa, là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu nhiều trong các thớ gỗ, dạng nhỏ, cở ngón tay, đầu đũa con hoặc như con đỉa.

+ Tốc dây, là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu xen, tạo nhiều vòng giữa các thớ gỗ, thường có dạng tròn, dài, dáng rễ cây.

+ Tốc hương, là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu dạng mảnh, mùi thơm nổi trội hơn các lọai tốc khác.

+ Tốc pi, là nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu mỏng, bao quanh bên ngòai các thớ gỗ theo dạng hình tháp, hình ống lớn.

Trong 4 nhóm tốc thì tốc đỉa được đánh giá cao hơn về chất lượng.

Trong các hạng trên, có lẽ kì nam ít được biết đến do giá thành quá cao và độ quý hiếm của nó. Có phu tìm trầm cả đời chưa được biết kỳ nam là gì. Còn bình thường, trầm hay được sử dụng là trầm hạng hai và hạng 3. Do giá thành không quá cao và cũng thường thấy hơn cả.

Trầm, có tiếng nói riêng của mình, mà phải bình thản và tinh tế lắm, người ta mới nhận ra được tiếng nói linh thiêng ấy. Bởi khi mới sử dụng, người ta chỉ thấy một đám khói nghi ngút không khác gì…hun khói!!! Chẳng nồng nàn như hương hoa, quyến luyến ấm áp như hương gỗ, càng không sặc sụa và gây ấn tượng mạnh như mùi hương hóa chất tổng hợp ngày nay.

Phải dùng đến mấy lần, người ta mới dần nhận ra, trong đám khói sương kì ảo ấy, từng dư vị một. Mà mỗi lần dùng tiếp theo, người ta lại có thể nhận ra một mùi vị khác nhau. Chẳng thể gọi tên, nhưng lại biết ngay là trầm. Đến lạ kì mà chẳng tài nào giải thích nổi! Ngay cùng một con người mà còn thấy mùi hương không giống nhau, huống chi là người khác. Bảo sao trầm chẳng kì bí.

Và hương trầm, cũng không dành cho những tâm hồn nóng vội. Dùng trầm không giống như dùng bất cứ một loại hương thơm nào khác. Không phải đốt lên lấy khói thơm như người ta vẫn tưởng. Thực ra, nếu chỉ đốt lên lấy hương thơm, trầm thua xa nhiều loại hương khác. Nhưng cái đặc biệt của trầm là ở sau khi đốt. Là ở sau khi dùng một thời gian, cả gian phòng sẽ nồng ấm hương trầm thoang thảng dù chẳng còn dùng nữa. Hương trầm cứ quấn quýt trong cả gian phòng, trong từng đồ đạc và đặc biệt là chiếc lư. Dù không dùng vẫn bền bỉ tỏa hương nhẹ nhàng ấm ngọt.

Chẳng thế mà người ta quý trầm, người ta hay ví trầm với vương giả, với cao sang thoát tục. Chẳng phải bởi tính chất đặc biệt này. Hương trầm, không nồng đậm khoe khoang, mà ngấm rất lâu, rất ấm. Cho dù không dùng nữa thì mùi hương ấy vẫn nhẹ nhàng lan tỏa dâng tặng cho đời.

Đó là câu chuyện của mùi hương. Còn câu chuyện của công dụng trầm còn là một đề tài bàn luận dài nữa. Trầm hương có khả năng khử uế trược, âm khí rất mạnh. Căn phòng dùng trầm thường xuyên luôn có mùi hương nồng ấm lan tỏa. Tất cả các mùi ẩm mốc hay khó chịu đều hết hẳn. Hương trầm, còn giúp người dùng cảm thấy thoái mái dễ chịu. Giúp định thần và làm dịu cảm xúc, chẳng thế mà trầm rất được ưa chuộng trong những không gian thiền định như thiền viện hay đền chùa ngày xưa. Trầm đi cả vào trong những câu kinh bài kệ từ ngàn xưa:

“Trầm hương xông ngát điện

Sen nở Bụt hiện thân

Pháp giới thành thanh tịnh

Chúng sanh lắng nghiệp trần.”

Dùng trầm, lại khiến người ta trầm ngâm mà liên tưởng đến cảnh đời.

Người ta cứ vội vã như vậy, xô bồ như vậy. Chỉ nhìn thấy những cái trước mắt. Như hương hoa nở tàn chóng vánh. Nở nhanh, thơm đậm đà, rồi cũng tan biết rất nhanh vào hư không mà chẳng để lại dấu vết gì. Đó, là cái giá của “cái lợi trước mắt”. Có nhanh đấy, có gây ấn tượng đấy, nhưng rồi cũng lụi tàn nhanh như khi nó đến mà thôi.

Có mấy ai sống đủ trầm lặng, đủ sâu sắc như trầm. Để mà biết có trước có sau. Biết được đằng sau những cái lợi ích nhỏ nhoi là cả một mối nguy hại lớn đang chờ. Mấy người hiểu được rằng. Có những thứ không thanh, không sắc, không cầu kì hoa lệ. Mùi hương của nó có thể không thơm ngay như cúc hay nhài. Mà hương thơm ấy cứ lặng lẽ ngấm dần vào không khí. Lặng lẽ làm việc của mình. Còn kết quả thì đến rất từ từ. Phải một thời gian sau, người ta mới chợt nhận ra mùi hương ấp ám thủy chung đó đã hoàn thành công việc của mình từ bao giờ. Đã nâng đỡ mình bao tháng ngày, và vẫn còn tỏa hương quấn quýt đến nao lòng dù chẳng còn được thắp lên. Đời, có mấy ai…

Bài viết Trầm hương, đó có phải là mùi hương đến từ thiên đường? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Thanh tịnh tâm hồn là gì? Nó là một trạng thái vắng lặng và thanh bình của nội tâm cùng với một cảm giác tự do. Một khi không còn những suy nghĩ và lo lắng thì không có phiền muộn, căng thẳng và sợ hãi. Những giây phút như thế này không phải là hiếm có. Chúng ta trải nghiệm qua những giây phút này chẳng hạn như khi chúng ta đang chăm chú vào một vài công việc hấp dẫn hay hoạt động mà chúng ta yêu thích như là khi chúng ta xem một tập phim hay hoặc một chương trình ti vi hấp dẫn. Hoặc khi chúng ta ở bên cạnh một người mà chúng ta yêu thích hay khi đọc một quyển sách hay hoặc khi nằm phơi mình trên cát trắng dọc bờ biển.

Khi bạn đi du lịch bạn có trải qua một số trạng thái tinh thần lắng dịu không? Vào lúc này, tâm hồn của bạn trở nên yên tỉnh hơn vì bạn ít suy nghĩ và lo lắng. Thậm chí khi bạn ngủ say, bạn không ý thức được những suy nghĩ của mình, bạn đang ở trong tình trạng an bình của nội tâm.

Những việc như trên và những hoạt động tương tự như vậy cũng có thể giúp cho tâm của bạn vượt thoát những suy nghĩ và lo lắng. Và điều đó mang lại một vài giây phút ngắn ngủi cho sự an tịnh tâm hồn.

Câu hỏi là làm thế nào để đem lại sự an lạc nội tâm nhiều hơn trong đời sống hằng ngày của bạn và quan trọng hơn nữa là làm thế nào để kinh nghiệm được điều đó mỗi khi gặp khó khăn. Bạn cũng có thể đặt câu hỏi là liệu mình có thể làm cho nó trở thành một thói quen và luôn luôn tận hưởng nó ở bất cứ trường hợp nào. Trước tiên, bạn cần phải học cách để có được nhiều giây phút an lạc nội tâm trong đời sống hằng ngày. Sau đó, bạn mới có thể nhận diện được những giây phút này mỗi khi gặp khó khăn rắc rối – đây là lúc cần thiết nhất cho sự vắng lặng và thanh bình của nội tâm.

Bạn có thể chuyển hóa trạng thái an lạc trong nội tâm thành một thói quen tự nhiên, nhưng để làm được điều này cần phải có một sự huấn luyện đặc biệt bằng các bài tập về sự chú tâm như thiền định và các phương pháp khác.

Sau đây là một vài kỹ thuật đơn giản có thể giúp bạn:

– Giảm lượng thời gian mà bạn đọc các tin tức trên báo chí và xem tin tức trên tivi.

– Tránh xa những cuộc nói chuyện có tính tiêu cực và những người yếm thế chán đời.

– Đừng nên giữ sự thù hằn. Học cách để bỏ qua và tha thứ. Nuôi dưỡng sự thù hận và bất bình sẽ hại chính bản thân bạn và gây nên sự mất ngủ.

– Không nên ghen tỵ với người khác. Ghen tỵ nghĩa là bạn hạ thấp lòng tự trọng và tự nhận mình thấp kém hơn mọi người. Điều này một lần nữa gây nên sự thiếu vắng an lạc nội tâm.

– Chấp nhận những cái gì mà chúng ta không thể thay đổi được. Điều này giúp cho chúng ta tiết kiệm được thời gian, năng lượng và những lo âu phiền muộn.

– Mỗi ngày chúng ta phải đối diện với biết bao những điều không vừa ý, những bực bội và những tình huống mà những điều này vượt quá tầm kiểm soát của chúng ta. Nếu chúng ta có thể thay đổi được những điều đó thì quá tốt nhưng không phải lúc nào cũng có thể làm được. Chúng ta phải học cách làm quen với những việc này và chấp nhận chúng một cách vui vẻ.

– Học cách để có thêm kiên nhẫn và khoan dung và độ lượng đối với mọi người và mọi tình huống.

– Đừng tham lam ôm đồm mọi thứ quá mức. Nên tập xả ly cả về tình cảm và tâm thần. Cố gắng nhìn cuộc đời mình và mọi người với một ít xả ly và một ít hệ lụy. Xả ly không phải là dững dưng, thiếu quan tâm và lạnh nhạt mà nó là một khả năng để tư duy và phán xét một cách công bằng và lô-gíc. Đừng nên lo lắng nếu bạn thất bại và tiếp tục thất bại trong việc thể hiện sự xả ly. Cứ cố gắng thực tập nó.

– Hãy để cho quá khứ đi qua. Hãy quên đi quá khứ và tập trung vào giây phút hiện tại. Không cần phải gợi lên những ký ức không vui và chôn vùi chính mình trong đó.

– Thực tập một vài cách để tập trung. Điều này sẽ giúp bạn tống khứ những ý nghĩ không vui và những lo lắng. Những thứ này đã cướp đi sự thanh thản trong tâm hồn bạn.

– Học cách để thiền tập. Thậm chí vài phút trong một ngày cũng có thể thay đổi cuộc đời bạn.

Cuối cùng, sự an bình trong nội tâm sẽ đưa đến sự an bình của thế giới bên ngoài. Bằng cách tạo ra sự an bình trong thế giới nội tâm, chúng ta mang nó ra thế giới bên ngoài và điều có có thể ảnh hưởng đến nhiều người khác chung quanh nữa!

Bài viết Những lời khuyên để có được sự thanh tịnh nơi tâm hồn đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Mọi người đều muốn được thương yêu – muốn được mọi người chú ý và thừa nhận những khía cạnh tích cực của bản thân, muốn được quan tâm và tôn trọng. Hầu hết chúng ta đều không muốn bị đánh giá, bị phê bình và từ chối. Việc trau dồi thói quen nhìn thấy những điều tốt đẹp của bản thân và của người khác mà có thể đem lại cho mình và người niềm hạnh phúc, nó cho phép chúng ta cảm nhận và mở rộng tình thương yêu. Từ bỏ thói quen nhìn thấy lỗi lầm sẽ giảm thiểu sự đau khổ cho mình và người. Vấn đề này nên được xem là trọng tâm trong lộ trình tâm linh của chúng ta. Chính vì lý do này mà đức Dalai Lama đã nói: “Tôn giáo của tôi là lòng tốt”. Chúng ta có thể vẫn thấy những điều chưa hoàn thiện của mình và của người khác, nhưng tâm chúng ta hiền dịu hơn, biết chấp nhận và rộng lượng hơn.

“Tôi nguyện không nói lỗi lầm của người khác”. Trong truyền thống Phật giáo, đây là một trong những lời nguyện của Bồ tát. Đối với những vị tu sĩ thọ Cụ túc giới, một nguyên tắc tương tự được đề cập đến trong lời phát nguyện là không nói lời phỉ báng. Điều này cũng được nhắc đến trong lời khuyên của Đức Phật đối với tất cả mọi người để tránh 10 bất thiện nghiệp, đó là bất thiện nghiệp thứ năm: nói những lời gây bất hòa, chia rẽ.

Nhiều người có thói quen ưa nói lỗi lầm của người khác. Và đôi khi chính họ không nhận thấy thói quen ấy và chỉ nhận diện được nó sau khi đã nói xong. Vậy thì động cơ ở đằng sau việc nói lỗi lầm của người khác, đằng sau xu hướng muốn hạ thấp người khác là gì? Một trong số những minh sư của tôi, ngài Ngawang Dhargye đã từng nói: “Quý vị ngồi lại với nhau và nói về lỗi lầm của một người khác, về những việc làm sai trái của người đó. Thế rồi quý vị tiếp tục thảo luận về những sai phạm và những phẩm chất tiêu cực của người khác, bởi vì quý vị tự thừa nhận với nhau rằng quý vị là những người tốt nhất trên thế giới”.

Khi tôi nhìn sâu vào bên trong, tôi nhận thấy rằng ngài Ngawang Dhargye đã nói đúng. Bị nung nấu bởi cảm giác bất an, tôi đã nghĩ sai rằng nếu người khác sai, xấu, đầy khuyết điểm, theo phép so sánh, thì tôi phải là người đúng, tốt và có năng lực. Chiến thuật hạ nhục người khác để tạo dựng lòng tự trọng của mình theo cách này rất khó có kết quả.

Lúc chúng ta tức giận người khác cũng là lúc chúng ta thường nói xấu họ. Trong trường hợp này chúng ta có thể nói lỗi của người khác vì một vài nguyên do khác nhau. Đôi khi chúng ta nói xấu người khác để kéo mọi người đứng về phía mình. Chúng ta nghĩ rằng, nếu ta kể cho mọi người nghe về sự tranh luận giữa ta với anh A rồi thuyết phục mọi người rằng anh A sai và mình đúng. Như thế thì mọi người sẽ đứng về phía chúng ta. Chính vì ý nghĩ rằng: “Nếu mọi người nghĩ mình đúng thì chắc hẳn là mình đúng”. Việc tự nghĩ rằng mình đúng như thế ấy là một việc làm kém cõi trong khi chúng ta không chịu dành thời gian để đánh giá một cách trung thực đối với những việc làm và động cơ của chúng ta.

Có khi chúng ta nói xấu người khác vì chúng ta ganh ghét họ. Chúng ta muốn được mọi người tôn trọng và đánh giá cao như người kia vậy. Từ trong sâu thẳm chúng ta nghĩ rằng: “Nếu mọi người thấy những phẩm chất xấu của người mà mình nghĩ là tốt hơn mình thì thay vì tôn trọng và giúp đỡ người đó, họ sẽ khen ngợi và hỗ trợ mình”. Chiêu bài mà chúng ta dùng để giành lấy sự tôn trọng và đánh giá cao của người khác theo cách này có rất khó mang lại hiệu quả.

Nói xấu người khác đem đến những hậu quả gì? Trước hết, chúng ta sẽ được biết đến như là một người thường gây ra sự bất hòa. Người ta sẽ không muốn tâm sự với chúng ta vì họ sợ là chúng ta sẽ nói với người khác, thêm thắt những lời đánh giá của ta khiến cho họ bị xem là không tốt. Theo kinh nghiệm cá nhân, tôi nhận thấy rằng người nào hay nói xấu người khác với tôi thì chắc hẳn họ sẽ đi nói xấu tôi với người khác. Hay nói cách khác, tôi không tin tưởng những ai thường hay phê bình người khác.

Thứ hai, chúng ta phải đối mặt với người bị chúng ta nói xấu khi họ phát hiện ra những gì chúng ta đã nói, và phiền phức hơn là lúc họ nghe được những gì chúng ta đã nói xấu về họ thì những điều đó đã bị phóng đại lên nhiều lần. Người đó có thể nói với người khác về lỗi của mình để trả đũa.

Thứ ba, một số người có thể sẽ bị kích động khi nghe nói về lỗi của người khác. Chẳng hạn, nếu một người ở trong văn phòng hoặc trong nhà máy nói xấu sau lưng người khác, mọi người ở tại nơi làm việc có thể sẽ tức giận và công kích người đã bị nói xấu. Điều này có thể sẽ làm dấy lên việc nói xấu sau lưng người khác ở sở làm và gây ra tình trạng bè phái. Điều này gây tổn hại đến một môi trường làm việc hòa hợp.

Thứ tư, chính bản thân ta cũng không có hạnh phúc khi mình luôn phanh phui lỗi của người khác. Khi chúng ta tập trung vào những điểm tiêu cực, hoặc là những sai lầm, chính tâm của chúng ta cũng không có an vui. Những ý nghĩ rằng người này xấu, người kia không tốt,… thường không có lợi cho tinh thần của chúng ta.

Thứ năm, khi ta nói xấu người khác tức là chúng ta đã gây ra tác nhân để cho người khác nói xấu mình. Điều này có thể xuất hiện ngay trong đời này nếu người mà ta phê bình muốn hạ nhục mình, hoặc có thể xuất hiện trong tương lai khi mình bị người khác buộc tội một cách vô lối hoặc là bị vu oan. Khi chúng ta là người nghe những lời nói thô tục, chúng ta cần nhớ rằng đấy là kết quả từ hành động của chính chúng ta, chúng ta đã tạo ra nhân, nay đã đến lúc phải nhận quả. Chúng ta đã gây ra sự tiêu cực ở trong vũ trụ và trong tâm thức của mình, bây giờ nó trở lại với chúng ta. Không có lý do gì để giận hay buộc tội người khác khi chúng ta là người đã tạo ra nguyên nhân chính yếu đối với rắc rối của mình.

Tuy nhiên, có một số trường hợp có vẻ như là nói lỗi của người khác nhưng lại là cần thiết, nên nói. Mặc dù những trường hợp này rất giống với việc phê bình người khác, nhưng thực ra thì chúng không giống nhau. Điểm khác nhau ở đây là gì? Đấy chính là động cơ của ta. Nói lỗi của người khác thường là có ác tâm ở bên trong và thường bị thúc đẩy bởi động cơ ích kỷ. Bản ngã của ta muốn có được điều gì đó từ việc nói xấu người khác, nó muốn được tốt bằng cách hạ nhục người khác. Ngược lại, sự bàn thảo chính đáng về những lỗi lầm của người khác thường xuất phát từ sự quan tâm giúp đỡ và tâm thương yêu, chúng ta muốn làm rõ sự tình, ngăn chặn nguy hại, hoặc là muốn giúp đỡ.

Chẳng hạn như khi chúng ta phải viết thư giới thiệu cho ai đó mà người ấy không được tốt lắm, chúng ta phải trung thực, phải đề cập đến những ưu điểm cũng như nhược điểm của anh ta để cho người chủ tương lai hoặc là chủ nhà của họ có thể quyết định xem người đó có thể làm những gì mà họ mong muốn hay không. Tương tự như vậy, chúng ta có thể phải báo trước về những thói quen của ai đó để cảnh báo những rắc rối có nguy cơ xảy ra. Trong cả hai trường hợp này, động cơ của ta là không phải để phê bình người khác, cũng không phải để thêm thắt những điều mà người đó không có. Chúng ta chỉ muốn đưa ra một lời diễn tả không có thành kiến về những gì chúng ta thấy mà thôi.

Đôi khi ta nghi ngờ rằng việc nhìn nhận của chúng ta về những tiêu cực của một ai đó có thể bị hạn chế, bị định kiến, cho nên ta nói với một người bạn mà người bạn đó không hề biết gì về người kia, nhưng người bạn đó có thể giúp ta nhìn thấy những khía cạnh khác. Điều này đem đến cho ta những ý tưởng, quan điểm có tính xây dựng, tích cực hơn và giúp cho ta biết cách để ứng xử với người kia. Người bạn của ta cũng có thể chỉ cho ta thấy những điểm nút của mình – những sự phản kháng và các vấn đề tế nhị – những điều mà ta đang phóng đại về điểm yếu kém của người khác, nhờ vậy mà ta có thể điều chỉnh cho phù hợp.

Có khi chúng ta không rõ về những việc người khác làm nên nhờ một người bạn – là bạn của mình và người đó – tư vấn để biết thêm về hoàn cảnh người đó, và từ đó đánh giá, ứng xử với họ một cách hợp lý. Hoặc là chúng ta phải tiếp xúc với một người mà mình nghi là họ có vấn đề, nên mình nhờ đến các chuyên gia tư vấn để biết cách ứng xử với người đó. Trong cả hai trường hợp này, chúng ta phải nói cho người bạn hoặc là chuyên gia nghe về những vấn đề, những việc không tốt của người khác, nhưng động cơ của mình là muốn giúp họ và muốn giải quyết sự khó khăn.

Trong một trường hợp khác, một người quen của mình có thể không biết là họ đang có hành vi gây tổn hại người khác hoặc là hành xử theo lối hạ nhục người khác. Để bảo vệ người ấy khỏi phải tai họa do sự thiếu sáng suốt của chính họ gây ra, chúng ta có thể nói cho họ biết rõ điều mà họ làm. Ở đây chúng ta nói không phải với giọng phê bình hay là thái độ xét nét mà nói với lòng thương yêu, nhằm chỉ ra lỗi lầm hoặc sai phạm của người đó để rồi anh ta có thể khắc phục.

Chúng ta thường có thói quen nói lỗi của người khác. Để từ bỏ thói quen này thì chúng ta phải bắt đầu từ việc điều chỉnh thói quen đánh giá người khác. Thay vì đánh giá, phê bình người khác, chúng ta hãy lưu tâm đến những phẩm chất tốt và sự tử tế của người khác. Chúng ta cần phải rèn luyện tâm của mình, chỉ nhìn những điểm tốt, những điều tích cực của người khác. Rèn luyện như thế thì sẽ tao nên sự khác biệt giữa niềm hạnh phúc, cởi mở và thương yêu của ta với sự buồn khổ, khó gần và khắt khe.

Chúng ta cần phải cố gắng để trau dồi thói quen chú ý vào những điều tốt đẹp, đáng yêu, đáng quý ở nơi người khác. Nếu chúng ta để ý những thứ đó thì chúng ta sẽ không lưu tâm đến những lỗi lầm của họ. Thái độ vui vẻ và lời nói bao dung xuất phát từ việc này sẽ cải thiện những người xung quanh và sẽ nuôi lớn hạnh phúc, sự mãn nguyện và tình thương yêu ở trong ta. Vì thế, chất lượng cuộc sống của ta tùy thuộc vào việc chúng ta tìm thấy lỗi lầm với kinh nghiệm của mình hay là thấy những gì tốt đẹp ở bên trong nó.

Khi chúng ta nhìn thấy lỗi lầm của người khác là chúng ta bỏ lỡ cơ hội để thương yêu. Nó cũng có nghĩa là chúng ta không có khả năng để nuôi dưỡng bản thân một cách hợp lý với những sự hiểu biết chân tình khi chúng ta đem vào tâm mình những độc tố. Khi chúng ta có thói quen xăm xoi lỗi của người khác thì chúng ta cũng có xu hướng chỉ nhìn thấy những khuyết điểm, những lỗi lầm của bản thân.

Điều này có thể đưa chúng ta đến việc làm giảm giá trị toàn bộ cuộc sống của mình. Thật là bi thảm nếu chúng ta bỏ qua những điều quý giá và cơ hội trong cuộc sống của mình, không nhìn thấy khả năng thành Phật trong bản thân mình. Vì thế, chúng ta phải chấp nhận chính mình như những gì mình đang có trong hiện tại, đồng thời chúng ta cố gắng để trở nên những con người tốt hơn trong tương lai. Nói vậy không có nghĩa là chúng ta làm ngơ trước những lỗi lầm của mình, mà là chúng ta không quá miệt thị về chúng. Chúng ta mừng vì mình được làm người, tự tin về khả năng của mình và tự tin về những giá trị chân thực mà chúng ta đã gầy dựng từ trước đến nay.

Mọi người đều muốn được thương yêu – muốn được mọi người chú ý và thừa nhận những khía cạnh tích cực của bản thân, muốn được quan tâm và tôn trọng. Hầu hết chúng ta đều không muốn bị đánh giá, bị phê bình và từ chối. Việc trau dồi thói quen nhìn thấy những điều tốt đẹp của bản thân và của người khác mà có thể đem lại cho mình và người niềm hạnh phúc, nó cho phép chúng ta cảm nhận và mở rộng tình thương yêu. Từ bỏ thói quen nhìn thấy lỗi lầm sẽ giảm thiểu sự đau khổ cho mình và người. Vấn đề này nên được xem là trọng tâm trong lộ trình tâm linh của chúng ta. Chính vì lý do này mà đức Dalai Lama đã nói: “Tôn giáo của tôi là lòng tốt”. Chúng ta có thể vẫn thấy những điều chưa hoàn thiện của mình và của người khác, nhưng tâm chúng ta hiền dịu hơn, biết chấp nhận và rộng lượng hơn.

Đối lập với việc nói xấu người khác là nói với sự hiểu biết và thương yêu. Những ai đang đi trên lộ trình tâm linh và những ai muốn sống hòa hợp với người khác thì việc phát ngôn với sự hiểu biết và thương yêu là điều rất quan trọng. Khi chúng ta nhìn vào những phẩm chất tốt của người khác, chúng ta cảm thấy hạnh phúc. Việc thừa nhận những phẩm chất tốt của người khác khiến cho lòng mình cảm thấy hạnh phúc, nó còn tạo ra bầu không khí hài hòa và đem đến cho người khác thông tin phản hồi hữu ích.

Khen ngợi người khác là một việc mà chúng ta cần phải thực tập trong quá trình tu tập của mình. Nếu chúng ta thường nghĩ đến những tài năng, những phẩm chất tốt của người khác thì chúng ta cảm thấy hạnh phúc hơn và người khác cũng vậy. Chúng ta sẽ tạo được mối quan hệ tốt đẹp với người khác, và gia đình của chúng ta, môi trường làm việc và hoàn cảnh sống của chúng ta sẽ hòa hợp hơn. Chúng ta gieo những hạt giống từ những hành vi tích cực ấy ở trong tâm thức của mình, chúng ta sẽ tạo nhân duyên cho những mối quan hệ hòa ái và cho sự thành tựu những mục đích tâm linh cũng như những mục đích trong cuộc sống đời thường.

Nguồn: thuongchieu.net

Bài viết Hậu quả của việc nói xấu người khác và cách chuyển hóa đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Thần linh các cõi đều cảm phục công đức Thầy và rải hoa Mạn Ðà La xuống để dâng cúng.

Một buổi nọ, trăng thanh gió mát, Tỳ kheo Nguyên Khuê tụng niệm vừa xong, bỗng thấy có một người tướng mạo oai vệ đứng bên mình, Thầy vui vẻ cất tiếng hỏi:

– Nhân giả là ai vậy? Người đến với tôi đàm đạo chơi hay có điều chi cần thiết?

Khách đáp rằng:

– Tôi là Thần Nhạc Ðế ở núi này, thấy Thầy trì giới thanh tịnh nên hết lòng cảm phục. Nay tôi đến cầu xin Thầy mở lòng từ bi truyền giới cho tôi được tu tập, vì giới Pháp của Ðức Phật sẽ hóa độ tất cả chúng sanh vượt ra ngoài sông mê bể khổ.

Tu sĩ đáp:

– Nhân giả đã thành tâm cầu giới thì ắt được, hà tất còn xin ta truyền giới làm chi vì giới tự trong tâm mà ra chứ đâu phải tự ngoài tâm mà tới.

Nhạc Ðế khẩn khoản thêm:

– Lời Thầy dạy đó hẳn là tâm lý giới. Tôi còn mê muội chưa thấu suốt được xin Thầy truyền giới cho tôi, tôi tập hành theo sự tướng để ngộ nhập lý tánh.

Tỳ kheo bèn lên điện thắp đèn đốt hương kính cẩn lễ Phật và ngồi lại nghiêm trang thuyết thần Nhạc Ðế:

– Năm giới rất khó giữ gìn cho được thanh tịnh viên mãn. Khi kể các giới, nhân giả phải suy nghĩ cho kỹ, liệu giữ được giới nào thì thọ giới ấy, bằng không giữ được thì thôi chớ đừng nên nói giữ được mà sau lại hủy phạm. Như thế thọ giới đã chẳng được công quả gì mà còn thêm mắc tội “pháp giới”.

Vị thần kính cẩn thưa lại:

– Tôi xin vâng theo lời dạy của Thầy.

Thầy Nguyên Khuê lại nói:

– Giới thứ nhất: Phật cấm sát sanh, không cho giết hại thần mạng các giống hữu tình dù nhỏ mọn như loài sâu kiến, liệu ngươi có giữ được chăng?

Nhạc Ðế đáp:

– Tôi lãnh nhận nhiệm vụ sát hại kẻ hung ác để răn đời. Nếu bỏ việc ấy tôi sẽ không làm tròn bổn phận.

Giới sư nói:

-Không phải thế, ta muốn ngươi lưu ý đến những kẻ vô tình không cố tâm phạm tội mà trót lỡ lầm phạm phải thì hãy nên châm chước và những án nào mà ngươi còn nghi ngờ thì hãy xét lại tận tường rồi mới ra tay thi hành để tránh giết oan người vô tội.

Nhạc Ðế nghe xong nhận xin thụ giới thứ nhất.

Giới sư lại tiếp:

– Giới thứ hai Phật cấm trộm cắp, không cho phép giữ lấy vật gì không thuộc quyền sở hữu của mình, dù là vật mọn không đáng là bao như ngọn cỏ cành rau nếu người không cho, ta không được phép lấy. Nhân giả nghĩ thế nào?

Nhạc Ðế nói:

– Tôi làm Thần linh, ngay thẳng lắm không hề trộm cắp của ai.

– Ý ta muốn bảo nhân giả đừng hưởng lễ của kẻ ác mà tha thứ nó, cũng chớ nên trách người lương thiện không hay cúng dường mà chẳng độ trì.

Nhạc Ðế nhận giữ một lòng vô tư, làm tròn phận sự đúng như lời Giới sư chỉ bảo.

Giới sư lại tiếp:

– Giới thứ ba, Phật cấm phạm dâm, liệu ngươi có giữ được chăng?

Nhạc Ðế ngẫm nghĩ rồi thưa:

– Tôi lỡ đã có vợ rồi, biết làm sao giải được.

– Ðược, điều đó không sao, nhân giả có vợ nhưng phải gìn giữ cho có tiết độ, ngoài ra không được gian dâm với vợ người hoặc con em người.

Nhạc Ðế nhận mình chuyên trừng trị nghiêm khắc những kẻ tà dâm, sẽ không phạm giới ấy.

Ðến đây, Giới sư lại tiếp:

– Thứ tư là Phật cấm nói vọng: Không nói dối trá, không nói hai lời, không nói bóng bẩy xa xôi, không nói lời gian ác, nhân giả giữ được hay không?

– Tôi chánh trực công minh không bao giờ nói vọng.

Giới sư nói:

– Như thế chưa đủ, ta muốn nhân giả trước khi nói điều gì phải suy nghĩ chín chắn, coi lời nói có đúng với chân lý hay không. Lời nói là vô cùng quan hệ nhất là đối với người quyền thế, có thể làm cho kẽ khác nên cửa nên nhà hoặc tán thân mất nghiệp.

– Tôi xin tuân lời Thầy.

Giới sư tiếp:

– Giới thứ năm Phật cấm uống rượu, nghĩa là các chất làm say người.

– Rượu là vật đứng đầu trong các lễ vật cúng tế của người thế gian, thiếu nó thì không ra lễ.

Giới sư ngắt lời:

– Như thế có thể châm chước cho nhân giả được dùng chút ít trong dịp đại lễ. Ngoài ra không nên nhận những buổi tiểu lễ và lai rai uống mãi vì uống nhiều mê say đến mất trí khôn, làm hỏng các công việc. Còn khi nào người ta cùng mà lỡ thiếu rượu thì đừng vịn câu “Vô tửu bất thành lễ” mà trách phạt hay không chứng cho người.

Nhạc Ðế nguyện xin tuân theo giới tửu trong điều kiện ấy. Giới sư giảng giải thêm:

– Năm giới tôi vừa kể là năm giới gốc làm căn bản cho mọi giới, phàm hễ trì giới thì phải biết kinh quyền, biến thông chớ không thể câu nệ chấp nhất.

Nhạc Ðế từ khi thọ giới hết sức vui mừng ra công gìn giữ. Có lần Nhạc Ðế quá hào hứng thốt với Giới Sư rằng:

– Thưa Thầy, từ khi trì giới đến nay, Thần thông của tôi rất là diệu dụng, chỉ kém có Ðức Phật mà thôi.

Tỳ kheo vội bảo:

– Nhân giả thọ giới thứ tư “Không vọng ngữ” mà đã vội quên. Trước khi nói lời gì phải suy nghĩ chín chắn xem có đúng hay không rồi sẽ nói, thế mà ngươi cao hứng quá nói ra như thế nên phạm tội nói dối. Vì người tuy làm thần, có phép biến hóa nhưng còn năm việc chưa làm nổi.

Thứ nhất là ngươi không thể trái lệnh bề trên cai trị ngươi.

Thứ hai ngươi không thể đi bảy bước từ phương Ðông sang phương Tây, hay từ phương Bắc xuống phương Nam.

Thứ ba là ngươi chưa đủ sức cai quản tất cả chư vị bách linh và thống lãnh hết quyền chánh trong Tòa Ngũ Nhạc.

Thứ tư ngươi không thề chuyển đi được bốn biển.

Thứ năm ngươi không thể trốn khỏi luật vô thường.

Chính Ðức Phật là bậc vô thượng Chí Tôn của Tam giới còn nhận rằng Ngài có ba điều chưa làm được thay.

-Thứ nhất Ngài không thể diệt ngay được định nghiệp.

-Thứ hai tuy Ngài biết rõ được tất cả nghiệp tánh của chúng sanh với nhân quả muôn kiếp ngàn đời của họ, nhưng Ngài không thể cứu độ được những chúng sanh vô duyên với Phật.

– Thứ ba là tuy Ngài hóa độ được vô lượng, vô biên, vô số chúng sanh nhưng Ngài cũng không độ được hết thế giới chúng sanh.

Vậy khuyên ngươi nên ngẫm điều đó mà từ đây cố gình giữ lời ăn tiếng nói kẻo mắc lấy khẩu nghiệp.

Thần Nhạc Ðế cúi lễ Giới Sư nguyện sám hối và thưa rằng:

– Tôi nhờ Thầy chỉ dạy lý huyền của Ðạo vô thường như kẻ đi đêm được nhờ ánh sang soi đường. Thật là một điều duyên phúc lớn vậy. Từ nay tôi xin tình nguyện hiến dâng này để Thấy sai khiến gọi là đền đáp ân nghĩa.

Thầy Nguyên Khuê vội chối từ:

– Bấy lâu nay trong tâm ta đã rỗng không mà ngoài cảnh ta vẫn tịch, ta còn mong mỏi gì hơn mà nói đến ân nghĩa.

Nhạc Ðến thưa:

– Ðức Phật còn hoan hỷ cho Chư Thiên Bát Bộ hộ pháp Ngài, nay mặc dù Thầy không lưu tâm đến chuyện đền ân trả nghĩa nên lòng tôi phát nguyện muốn để lại chút kỉ niệm với Thầy trong cảnh Già lam.

Giới Sư mỉm cười và sau đó Thần Nhạc Ðế dùng phép thần thông biến nơi am cỏ của Tỳ kheo thành một nơi đầy hoa lá tốt tươi, hương thơm bóng mát, phong cảnh thật là thanh khiết u tịnh để đền ơn vị giới sư đã giác ngộ mình…

Trích NIÊN LỊCH P.G

Bài viết Trì giới thanh tịnh – Giới luật vốn từ tâm mà ra, nương theo hoàn cảnh mà thành hình tướng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Tự tại, an nhiên tức là tự do ngay trong tâm tưởng

Bài viết Lời Phật dạy 10 điều để sống an nhiên tự tại trọn kiếp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.