Quá khứ là những điều không thể thay đổi

Tương lai là những điều không thể chạm tới

Chỉ có hiện tại mới là giây phút quyết định mà thôi.

Những ai còn tiếc thương quá khứ

Những ai còn sống trong mơ tưởng về tương lai

Họ sẽ sớm héo mòn trong đau khổ

Chỉ giống như đàn khỉ vớt trăng dưới nước mà thôi…

Sự việc đã đi qua, vốn chẳng thể cưỡng cầu. Những việc ta đã làm, dù đúng hay sai đều là những việc ta đã làm. Chẳng thể thay đổi.

Vốn dĩ sự việc chẳng có đúng sai. Chỉ do lòng người phân biệt mà thành. Ngày hôm nay của bạn, tất cả đều được dựng nên từ quá khứ bạn đã đi qua. Từng sự việc, từng con người bạn gặp gỡ, đều là đáng gặp gỡ. Từng sự việc xảy ra, tất cả đều là cần thiết để tạo nên bạn hôm nay.

Chắc gì những điều bạn mong mỏi đã là tốt. Chắc gì những thứ bạn cho là xấu đã là xấu. Xấu hay đẹp, tốt hay không tốt, quan trọng là ở chính bạn, chứ không phải hoàn cảnh, càng không phải tại con người.

Làm người, quan trọng không phải ở quá khứ, cũng chẳng phải ở tương lai. Quan trọng là hiện tại. Đó là thứ duy nhất bạn có thể nắm giữ trong tay. Cũng là thứ duy nhất bạn có thể quyết định và thay đổi.

Hãy coi mỗi con người, mỗi hoàn cảnh đều là một cơ hội tốt để học tập và sửa mình. Đừng dính mắc với hoàn cảnh hay với con người, với bất cứ thứ gì ở bên ngoài bạn. Bạn chỉ đang đi nhầm đường mà thôi. Con đường đó, càng đi sẽ càng thấy tối tăm. Càng đi càng chẳng thấy đường. Vốn dĩ bạn không thể thay đổi hoàn cảnh, thay đổi môi trường, thay đổi tương lai hay quá khứ. Bạn cứ tìm cách đổ lỗi tại người, tại vật bên ngoài, bạn sẽ chẳng bao giờ thành tựu được gì. Bên trong bạn vẫn thế. Dù bạn có đến chân trời góc biển, bạn cũng sẽ gặp hoàn cảnh tương tự, con người tương tự. Những gì bên ngoài, cũng chỉ là phản ánh từ tâm thức chúng ta mà ra.

Chỉ khi bạn sống trong hiện tại, bạn mới có thể quay trở về bên trong. Lắng nghe chính mình, sửa đổi từ tận tâm can. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy rằng, mọi thứ bên ngoài đang tự động thay đổi không ngờ. Bạn sẽ gặp người cần gặp, làm việc cần làm. Phát triển tinh thần và trí lực mạnh mẽ đến không ngờ. Tất thảy, đều đến từ bên trong, chứ không phải bên ngoài…

Với tâm thái thanh tịnh an nhiên. Không mong, không cầu. Tự tại tĩnh lặng. Bạn mới dần nhận ra, những điều tuyệt diệu mà bao con người bỏ lỡ, chỉ vì lầm mê mà không thấy chân lý hiện bày.

Chay Mộc

Bài viết Hãy sống trong từng giây phút của hiện tại, an nhiên bình thản sẽ về đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Nhiều khi cũng bảo người ta sao lạ kỳ. Sống với hiện tại tươi đẹp này không sống. Cứ nhớ về những tháng ngày đã qua để làm gì.
Ký ức đó, tươi đẹp cũng nhiều, nhưng thực ra nước mắt cũng không kém. Đã từng gặp mặt, rồi từng chia ly. Đã từng bi thương để cố gắng khiến những điều tốt đẹp đừng trở thành ký ức. Rồi nhận ra, thật ra mình đã cố hết sức rồi.
Mình không muốn dùng từ nếu như nhiều. Bởi điều đó là không có thật. Có “nếu” cũng chẳng để làm gì. Vào lúc đó, vào hoàn cảnh đó, mình đã làm điều tốt nhất có thể rồi.

Vậy là học cách tôn trọng sự việc, tôn trọng quyết định. Của con người, của sự việc, của chính mình.
Mình vẫn là một đứa muốn hướng về tương lai, muốn làm gì đó có ý nghĩa. Chứ cũng không muốn mình quẩn quanh trong những vũng tù đọng của quá khứ.

Học cách tôn trọng, cả hiện tại với tương lai. Cả ký ức và nỗi nhớ. Cả điều muốn hay không muốn. Bất quá, một kiếp người cũng đâu có dài lắm. Quẩn quanh với những điều đã xa chỉ là hao phí thời gian vô ích mà thôi.
Chay Mộc

Bài viết Nỗi nhớ trong từng khoảnh khắc đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Bài viết Tỉnh thức sống, hoàn thiện chính mình để tìm số mệnh cho mình! đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Vậy, tại sao con người lại tin vào bói toán?

Từ bao đời nay, bói toán là một lĩnh vực thu hút sự tò mò của nhiều người. Trong nhiều thập niên qua thì có rất nhiều người là những khách hàng trung thành nhất của các thầy bói. Họ hoàn toàn tin vào thầy bói, cho nên trong
cuộc sống dù gặp bất cứ chuyện gì họ cũng đều đến với thầy bói và làm tất cả những gì thầy bói phán. Nhưng nguyên nhân làm cho con người qua tin vào bói toán là do bản thân họ mất đi phương hướng ngay trong cuộc sống hiện tại. Có lẽ thời đại ngày nay không mang đủ niềm tin đến cho con người để đến nỗi bản thân họ phải tìm đến những thầy bói để xin cho được toại nguyện những điều mà họ cho là khó vượt qua bằng sức người.

Thật ra, một người thầy bói còn có nhiều kỹ năng khác để dự đoán tương lai hay quá khứ của một người. Qua cách đi lại, ăn nói của khách hàng, họ ít nhiều đoán được tính cách của người đó. Chính tính cách của một người sẽ cho thấy quá khứ và quyết định tương lai họ như thế nào chứ không phải chỉ dựa vào xem tay, bói quân bài, con số…
Nhiều thầy bói rất thích dự đoán việc xấu xảy ra trong tương lai cho khách hàng của mình. Lý do là bởi bộ não con người thường ghi nhớ rất lâu những điều không hay, chi tiết rùng rợn, đáng sợ, ma mị.

Khi nhận những thông tin không tốt như vậy, khách hàng rất dễ bị ám ảnh. Họ suy nghĩ về nó nhiều hơn và thường có khả năng gặp thất bại theo đúng cách như vậy. Một số người không có lý trí vững vàng và thiếu niềm tin ở
cuộc sống sẽ cần bám víu vào một “ánh sáng hy vọng” từ “thế lực tâm linh”. Yếu đuối về lý trí, tâm lý hoang mang sẽ đưa đẩy họ tới gặp thầy bói. Đó chính là lý do vì sao con người lại luôn tin vào bói toán.

Nhiều người quá tin vào bói toán không nhận ra rằng, nếu thầy bói nói đúng, họ đã trả lời được một câu hỏi vô cùng khó của triết học “Nếu biết trước được vận mệnh và thay đổi tương lai thì đó đâu phải là vận mệnh của bạn”.
Vận mệnh nằm trong mỗi bản thân và do chính tích cách, công việc của mỗi người tạo ra. Còn nếu thật sự bạn muốn biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai thì hãy tin rằng, không có gì là tuyệt đối.

Huyền Trang (TH)/Khoevadep

Bài viết Con người có nên đặt quá nhiều niềm tin vào bói toán? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Sau đây là những điều tôi được nghe lúc đức Thế Tôn còn lưu trú ở tịnh xá Kỳ Viên trong vườn Kỳ Ðà tại thành Xá Vệ; Ngài gọi các vị khất sĩ và bảo:
– Này quý thầy.
Các vị khất sĩ đáp:
– Có chúng con đây.
Ðức Thế Tôn dạy:
– Tôi sẽ nói cho quý thầy nghe thế nào là người biết sống một mình. Trước hết tôi nói đại cương, sau đó tôi sẽ giải thích. Quý thầy hãy lắng nghe.
– Thưa Thế Tôn, chúng con đang lắng nghe đây.
Ðức Thế Tôn dạy:

Ðừng tìm về quá khứ
Ðừng tưởng tới tương lai
Quá khứ đã không còn
Tương lai thì chưa tới
Hãy quán chiếu sự sống
Trong giờ phút hiện tại
Kẻ thức giả an trú
Vững chãi và thảnh thơi.
Phải tinh tấn hôm nay
Kẻo ngày mai không kịp
Cái chết đến bất ngờ
Không thể nào mặc cả.
Người nào biết an trú
Ðêm ngày trong chánh niệm
Thì Mâu Ni gọi là
Người Biết Sống Một Mình. (C)

“Này quý thầy, sao gọi là tìm về quá khứ? Khi một người nghĩ rằng: trong quá khứ hình thể ta từng như thế, cảm thọ ta từng như thế, tri giác ta từng như thế, tâm tư ta từng như thế, nhận thức ta từng như thế, nghĩ như thế và khởi tâm ràng buộc quyến luyến về những gì thuộc về quá khứ ấy thì người đó đang tìm về quá khứ.
“Này quý thầy, sao gọi là không tìm về quá khứ? Khi một người nghĩ rằng: trong quá khứ hình thể ta từng như thế, cảm thọ ta từng như thế, tri giác ta từng như thế, tâm tư ta từng như thế, nhận thức ta từng như thế. Nghĩ như thế mà không khởi tâm ràng buộc quyến luyến về những gì thuộc về quá khứ ấy, thì người đó đang không tìm về quá khứ. (C)

“Này quý thầy, sao gọi là tưởng tới tương lai? Khi một người nghĩ rằng: trong tương lai hình thể ta sẽ như thế kia, cảm thọ ta sẽ như thế kia, tri giác ta sẽ như thế kia, tâm tư ta sẽ như thế kia, nhận thức ta sẽ như thế kia, nghĩ như thế mà khởi tâm ràng buộc, lo lắng hay mơ tưởng về những gì thuộc về tương lai ấy, thì người đó đang tưởng tới tương lai.
“Này quý thầy, sao gọi là không tưởng tới tương lai? Khi một người nghĩ rằng: trong tương lai hình thể ta sẽ như thế kia, cảm thọ ta sẽ như thế kia, tri giác ta sẽ như thế kia, tâm tư ta sẽ như thế kia, nhận thức ta sẽ như thế kia, nghĩ như thế mà không khởi tâm ràng buộc, lo lắng hay mơ tưởng về những gì thuộc về tương lai ấy, thì người đó đang không tưởng tới tương lai. (C)

“Này quý thầy, thế nào gọi là bị lôi cuốn theo hiện tại? Khi một người không học, không biết gì về Bụt, Pháp, Tăng, không biết gì về các bậc hiền nhân và giáo pháp của các bậc này, không tu tập theo giáo pháp của các bậc hiền nhân, cho rằng hình thể này là mình, mình là hình thể này, cảm thọ này là mình, mình là cảm thọ này, tri giác này là mình, mình là tri giác này, tâm tư này là mình, mình là tâm tư này, nhận thức này là mình, mình là nhận thức này… thì người đó đang bị lôi cuốn theo hiện tại.
“Này quý thầy, thế nào gọi là không bị lôi cuốn theo hiện tại? Khi một người có học, có biết về Bụt, Pháp, Tăng, có biết về các bậc hiền nhân và giáo pháp của các bậc này, có tu tập theo giáo pháp của các bậc hiền nhân, không cho rằng hình thể này là mình, mình là hình thể này, cảm thọ này là mình, mình là cảm thọ này, tri giác này là mình, mình là tri giác này, tâm tư này là mình, mình là tâm tư này, nhận thức này là mình, mình là nhận thức này… thì người đó đang không bị lôi cuốn theo hiện tại.
“Ðó, tôi đã chỉ cho quý thầy biết về đại cương và giải thích cho quý thầy nghe về thế nào là người biết sống một mình.”
Bụt nói xong, các vị khất sĩ đồng hoan hỷ phụng hành. (CC)

Thích Nhất Hạnh

Nhật tụng thiền môn

Bài viết Kinh Người Biết Sống Một Mình đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Quá khứ thật ra không còn nữa, chỉ có những ấn tượng, những hình ảnh còn lại trong chiều sâu tâm thức. Những cái đó có thể ám ảnh ta, phong tỏa ta, ảnh hưởng đến cách hành xử của ta trong giây phút hiện tại. Những cái ta nói và ta làm có thể do bị chúng thúc đẩy. Như vậy là ta mất tự do.
Hơi thở chánh niệm cho ta biết rằng trong giờ phút hiện tại những đe dọa đó, những đau thương đó, những tàn ác đó không còn có mặt và ta có thể an trú được một cách an toàn trong giây phút hiện tại. Hơi thở chánh niệm cho ta biết là những ấn tượng ấy, những hình ảnh ấy không phải là thực tại và cái ý thức ấy giúp cho ta thoát khỏi vòng ảnh hưởng của những ám ảnh và ấn tượng kia.

Cũng như khi Tôn Ngộ Không trước khi đi cầu cứu với Phật Bà Quan Âm đã vẽ một vòng tròn và dặn Tam Tạng đừng bước ra khỏi vòng tròn đó, thì yêu quái sẽ không thể làm gì được Tam Tạng trong khi Tôn Ngộ Không vắng mặt. Nhưng trong khi Tôn Ngộ Không đi rồi, yêu quái hiện hình thành một phụ nữ lâm nguy cầu Tam Tạng tới cứu giúp, và khi Tam Tạng bị lừa, bước ra khỏi vòng tròn thì yêu quái bắt đầu nắm được Tam Tạng.

Cái vòng tròn đó tượng trưng cho sự sống có thật trong giây phút hiện tại. Nếu ta biết thở, biết ngồi yên, biết đi trong chánh niệm thì ta còn ở trong vòng tròn, và ta tiếp xúc được với sự sống đang có mặt mà không còm bị ma quỷ của đau thương, của hiểm nguy quá khứ điều khiển ta nữa. Nếu trong quá khứ, bạn đã từng bị đối xử độc ác, lợi dụng tình dục, trải nghiệm khổ đau, bạn phải biết cách thực tập để trong mỗi phút giây có thể thấy được là những cái ấy đã chỉ xảy ra trong quá khứ, còn trong giây phút hiện tại thì bạn an toàn, không có những hiểm nguy và ác độc nào cả.

Nhận diện bóng ma quá khứ, nói với chúng rằng chúng chỉ là bóng ma không có thật, là cách tự giải phóng mình ra khỏi ngục tù quá khứ. Thực tập thở, đi, ngồi, và làm việc trong chánh niệm trong vài tuần lễ, bạn sẽ thành công và những cảm xúc đau buồn sẽ không còn trở lại.

Thích Nhất Hạnh

langmai.org

Bài viết Bạn có đang bị những bóng ma quá khứ ảm ảnh không ngừng? Làm sao để thoát khỏi chúng? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.

Tôi không rõ lý do vì đâu mà trong một khoảng thời gian rất dài, tôi luôn đọc nhầm tên tản văn “Ai qua là bao chốn xa” trích trong tập Nếu biết trăm năm là hữu hạn của Phạm Lữ Ân thành “Ai qua là chốn bao xa”. Nếu chỉ đọc qua thì không có mấy khác biệt, thậm chí tôi ngờ rằng bạn còn đang chưa phân biệt được tôi đọc sai như thế nào nếu không đọc lại một lần nữa, bởi chỉ là tôi đã đọc lộn trật tự từ một chút thôi. Nhưng nếu đọc kĩ, bạn sẽ thấy, ý nghĩa của nó đã hoàn toàn thay đổi. Có lẽ đó là một điều không nên có ở một người đọc, tôi cũng biết, nhưng cảm quan là vậy chứ quả tình tôi không muốn thế. Nhưng với cách đọc sai này, nó lại ám ảnh tôi một cách kì lạ.

Trong bài tản văn này, tác giả đã viết về nhà. Tôi chắc vậy dù sự thực tôi chỉ đọc nó một lần trong khi những bài khác tôi lại đọc đi đọc lại nhiều hơn 4 lượt. Tại sao ư? Là bởi mỗi lần đọc tựa bài viết thôi, lòng tôi đã tràn đầy những suy tư, một nỗi suy tư chính tôi không hiểu rõ, về “chốn bao xa”, về nhịp chảy thời gian cuốn chúng ta về những miền xa xôi nào chính ta không biết, chính ta không rõ nó là “bao xa”…

Những cô bạn của tôi thường ngồi thơ thẩn mà kể nhau nghe về những hoạch định tương lai, về những câu chuyện bắt đầu bằng “sau này tao sẽ…”, “có tiền tao sẽ…”,… Còn tôi, tôi chỉ lặng im lắng nghe câu chuyện của họ và giấu riêng mình những suy nghĩ về “Khi già mình sẽ…”. Đó chính là “chốn bao xa” vô định nhất trong cuộc đời chúng ta mà thường thì những đứa trẻ, những người trẻ chẳng bao giờ nghĩ đến, còn tôi, tôi như một kẻ lạc dòng, nghĩ vẩn vơ về những điều xa vời vợi.

Bao xa để đến tuổi già? Bà ngoại tôi qua bảy lần vượt cạn, hai lần tiễn chồng đi chinh chiến, một bận đưa người về nơi an nghỉ cùng hai lần tiễn kẻ đầu xanh, và… và tỉ tỉ những hạt nắng, sợi mưa với bao nhiêu gió bụi cuộc đời. Trong câu chuyện của bà có ông bụt cô tiên, có đạn nổ bom rơi, có cua ốc ruộng vườn nhưng chẳng bao giờ có một lời than thở. Phải chăng tuổi già đã nuốt trọn những đau thương? Cha tôi trải gần mười năm nơi đất khách, bao tủi cực, bao phong ba bão táp, bao cực nhọc vì một chữ tương lai cho chúng tôi – những đứa trẻ ham rong chơi non dại, lại qua thêm phân nửa đời người lo lắng, ưu tư với những đêm dài mình. Người không an giấc, những tháng ngày đằng đẵng ngóng trông, là chúng tôi có lớn chưa khôn để một đời người phiền muộn. Người đàn bà kế cận nhà tôi đi rong ruổi gần hai mươi năm tìm lại gia đình, ngày gặp lại tóc đã điểm hơi sương mà vẫn vỡ òa như con trẻ, vẫn nũng nịu đòi yêu thương như đứa trẻ mới lên ba, sà vào lòng mẹ cho vơi đi bao gian khó, đôi mắt nhăn nhúm rãnh thời gian tỏa ánh cười như thiếu nữ đôi mươi, tôi cũng chẳng rõ đây đã là chạm tuổi già chưa? Chàng trai làng bên đã mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi, giữa thanh xuân với bao mộng ước, dừng lại mãi mãi. Ngày gặp tôi anh còn tươi lắm, nụ cười xanh như mái tóc trên đầu, anh vẫn kể về bao nhiêu là khát vọng, bao nhiêu là đam mê, ánh mắt vẫn còn ánh lên bao tia ngời rạng. Vậy mà anh dừng lại ở đó, đã già hay chưa?

Bao xa để đến tuổi già? Bảy mươi năm sương gió? Bốn mươi năm bụi đời? Hai mươi năm rong ruổi? Hay xuân xanh cũng chạm tới cội cằn?Tôi không biết và chắc cũng chẳng ai biết nữa, câu chuyện “khi già…” vẫn luôn còn bỏ ngỏ trong tôi. Nay sống mai chết, nay khỏe mai đau, nay còn đây liệu mai đã ở đâu? Đi bao xa cho tới đích tuổi già?

Nhưng rồi một ngày tôi dừng lại việc băn khoăn, trăn trở về những câu hỏi miên man không hồi đáp đó. Đích tuổi già không phải là khi ta chạm tay vào nó rồi tan biến thành cát bụi. Đến với tuổi già với đôi tay chai sạn, bàn chân bao trầy xước, tâm hồn đã dạn dĩ với vạn sự đời. Như cách bà tôi kể về cuộc đời nhẹ tênh như không vương chút đớn đau, khổ cực; như cha tôi sau bao phong ba bão tãp vẫn chỉ một nỗi niềm lo lắng bầy con thơ dại. Như người đàn bà sau tất cả những giọt nước mắt âm thầm rơi trong những đêm trường cuối cùng cũng có thể khóc òa nức nở. Và còn như bao con người khác nữa, chạm tay tuổi già không phải trong sạn chai, bẽ bàng mà là nhẹ nhõm, bình tâm. Họ đã qua đủ những dông gió cuộc đời, đã nếm đủ đắng cay bùi ngọt, đã có thể thản nhiên nhìn con sóng xô mà không sợ bị ướt chân, nghe mùa đến mà không sợ lạnh,… Những thứ đã qua không quên mà chỉ đơn giản là cất vào một góc để thấy cuộc đời nhẹ nhàng hơn.

Đích đến đời ta không phải tuổi già, mà chỉ giản đơn là tâm thế của một người đã đi qua đủ những bấp bênh, trắc trở, đủ vững vàng để thản nhiên đón nhận những điều xảy đến với mình. À và hẳn sẽ có những nuối tiếc, nhưng hãy chỉ tiếc rẻ thôi đừng tiếc đắt đời mình. Bao xa? Tôi không biết! Nhưng hãy cứ đi đi chớ ngại ngần gì, đường dưới chân là để bước, cuộc đời là để đi qua, và tuổi già nhất định rồi sẽ đến. Tôi gác lại những con chữ của mình tại đây, tự xem là đủ và tiếp bước trên cuộc hành trình cuộc đời của mình với niềm tin một ngày xa đọc lại sẽ đủ bình tâm để hiểu những nông nổi đã trải qua trong những tháng năm tuổi trẻ này. Bước tiếp nào, cả tôi và bạn…

[Hiền], 2015.
Nguồn: Những tản văn hay về Tình yêu và Cuộc sống

Bài viết Tuổi già là chốn bao xa? – Những tản văn hay về Tình yêu và Cuộc sống đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Shop Chay Mộc.